MACİT SOYDAN

Hayatın her alanında rastladığımız bir tip vardır.

Bir konuda hiçbir şey bilmez ama her konuda mutlaka bir fikri vardır. Üstelik fikrinden de emindir.

Sen yıllardır tanıdığın, hakkında kitaplar okuduğun, çalışmalarını bildiğin bir insanı anlatırsın. O, o kişiyi belki hayatında bir kez bile görmemiştir ama seni dinledikten sonra hafifçe başını sallar:
“Yok, sen onu yanlış biliyorsun.”

Neden? Çünkü o daha iyi biliyordur. Nereden bildiğini sormayın. Muhtemelen bir yerlerden duymuştur. Belki biri ona öyle söylemiştir. Belki de hiçbir yerden... Ama önemli değil. Bilmediği şey hakkında konuşurken kendine olan güveni, bilen insanın bilgisinden daha büyüktür.

Asıl ilginç olan ise çevresidir. Etrafında birkaç kişi vardır. Bunlar onun ne kadar yüzeysel düşündüğünü, ne kadar az bildiğini gayet iyi bilirler. Ama yine de:
“Çok doğru söylüyorsun.”, “Kesinlikle öyle.”, “Ben de aynısını düşünüyordum.” derler.

Çünkü bazı insanlar gerçeği değil, konumlarını korumayı sever. Ve böylece küçük bir alkış çemberi oluşur. İçeride herkes gerçeği bilir, dışarıda ise herkes birbirini haklı çıkarır. Bir süre sonra o kişi gerçekten büyük bir bilgi sahibi olduğuna inanmaya başlar. Çünkü sürekli onaylanmıştır.

Kimse ona:
“Bir dakika, bunu nereden biliyorsun?”, diye sormamıştır. İşte tehlikeli olan cahillik değil. Cahilliğin alkışlanmasıdır. Çünkü insan bilmediğini kabul ederse öğrenebilir. Ama kendisini her konuda uzman sanıyorsa artık öğrenecek bir şeyi kalmadığını düşünür.

Üstelik karşısındaki gerçekten bilen biriyse, onu küçümsemek daha da kolaydır. Çünkü bilgiyle yarışamayınca insan bazen bilgiyi değersizleştirmeyi seçer.
“Onun da bir şey bildiği yok.”,“Abartıyor.”,“Ben onu senden daha iyi tanırım.”
 

Ve alkışlar devam eder. Oysa gerçek bilgi bağırmaz. Kendini sürekli ispatlamaya çalışmaz.

Bazen sadece:
“Bilmiyorum.” diyebilir. Bence insanın söyleyebileceği en değerli cümlelerden biridir bu. Çünkü “Bilmiyorum” diyebilen insan öğrenmeye açıktır. Her şeyi bildiğini sanan insan ise kendi etrafına görünmez bir duvar örer. Duvarın dışında gerçekler vardır. İçeride ise alkışlayanlar...

Ve bazen insanın çevresindeki en büyük kalabalık, onu gerçeğe değil, yanılgısına inandıran kalabalıktır.

Nota ve Tınıyla...